CÁC ĐƠN VỊ THAM GIA

 Hội thảo khoa học "Mỹ thuật ứng dụng trên đường tìm về bản sắc Việt":


 

LÀM CÁCH NÀO ĐỂ MỸ THUẬT ỨNG DỤNG GẮN VỚI BẢN SẮC VIỆT NHIỀU HƠN NỮA

NGND. HS. Uyên Huy 

Bài viết nhận định 3 đặc trưng của Mỹ thuật Ứng dụng (MTƯD): kết hợp giữa giá trị thẩm mỹ và giá trị thực dụng, gắn liền với nghệ thuật truyền thống – dân gian, sử dụng kỹ thuật từ thủ công đến hiện đại; nêu thực trạng thiết kế và sản xuất sản phẩm MTƯD với sự ảnh hưởng ngày càng rộng của văn hóa Trung Hoa và sự hấp dẫn của lợi nhuận kinh doanh. Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp đối với nghệ nhân, nhà thiết kế; các cơ sở đào tạo và Nhà nước để phát huy bản sắc Việt trong sản phẩm MTƯD giữa bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay....xem chi tiết

 

Design là… “tẤt cẢ”!

Nhà nghiên cứu, phê bình Nguyễn Quân

Bài viết lược sử, định vị design và design hiện đại Việt Nam, nhấn mạnh tính giao thoa giữa các lĩnh vực kỹ thuật – nghệ thuật – kinh tế… và đề cao vai trò của ý tưởng trong design đồ vật. Bài viết quan tâm, đề xuất các giải pháp nhằm đào tạo, xây dựng, phát triển nguồn nhân lực design: tăng cường kiến thức khoa học xã hội nhân văn, văn hóa dân tộc trong chương trình đào tạo; gắn đào tạo với thực hành ngành nghề truyền thống; gắn Nhà trường với doanh nghiệp; cập nhật giáo trình về lý luận, kỹ thuật design hiện đại của nước ngoài; tổ chức kho dữ liệu design….xem chi tiết

 

TRUYỀN THỐNG VÀ HIỆN ĐẠI TRONG MỸ THUẬT VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA 

PGS. TS. Nguyễn Tri Nguyên

Bài viết nêu đặc trưng và giá trị của Mỹ thuật Việt Nam trong sự đối sánh giữa bối cảnh văn hóa truyền thống và hiện đại (đặc biệt nhấn mạnh tính chất quyết định của các yếu tố: cấu trúc, hằng số, đặc trưng và giá trị văn hóa). Từ đó, bài viết đưa ra nhận định bản sắc văn hóa là một hệ thống mở, phát triển và hoàn thiện theo tiến trình lịch sử dân tộc với quy luật: Kế thừa, phát huy văn hóa truyền thống, bản địa; Giao lưu, tiếp biến yếu tố văn hóa ngoại sinh...xem chi tiết

 

CHÍNH SÁCH ĐỒNG BỘ LÀ NỀN TẢNG CHO SỰ PHÁT TRIỂN 

ThS. HS. Phan Quân Dũng 

Diễn tiến lịch sử của đất nước trong quá khứ và sự phát triển của công nghệ đương thời tạo điều kiện để Mỹ thuật Việt Nam tiếp biến những giá trị văn hóa nhân loại (đặc biệt là văn hóa Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc) và hình thành nên bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, những hạn chế trong quy hoạch tổng thể đặt nền mỹ thuật Việt Nam trước nguy cơ đánh mất bản sắc, phát triển không bền vững. Bài viết phân tích sự cần thiết của việc xây dựng chính sách phát triển Mỹ thuật nói chung, Mỹ thuật Ứng dụng (MTƯD) Việt Nam nói riêng một cách đồng bộ về mặt quản lý Nhà nước (từ thấp đến cao), về hệ thống vận hành (từ thiết kế đến sản xuất, định hướng thẩm mỹ thị trường), về phát triển nhân lực (đào tạo họa sĩ thiết kế ở trường đại học, đào tạo thợ thủ công ở làng nghề, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho cán bộ quản lý văn hóa)...xem chi tiết

 

DESIGN VÀ NHỮNG NGUỒN ẢNH HƯỞNG(TRƯỜNG HỢP BÁT TRÀNG)
 

Nhà nghiên cứu, phê bình Phan Cẩm Thượng

Văn hóa Việt Nam, trong đó có design – thiết kế, chịu sự ảnh hưởng từ các nguồn văn hóa nước ngoài như: tư tưởng Trung Hoa, kiến trúc Pháp, kỹ thuật Mỹ,.. Hiện nay, kinh tế thị trường khiến các nguồn văn hóa ngoại lai xâm nhập nhanh hơn vào Việt Nam, thể hiện rõ nhất ở đời sống vật chất. Bài viết phân tích lịch sử phát triển của làng gốm Bát Tràng; tình trạng mẫu mã, kỹ thuật sản xuất, thị trường tiêu thụ của gốm Bát Tràng hiện nay và quan điểm “thẩm mỹ trọc phú” để cho thấy xu hướng phai nhạt bản sắc trong các sản phẩm mỹ thuật truyền thống Việt. Bài viết cũng đi vào lý giải nguyên nhân kinh tế - xã hội dẫn đến tình trạng trên và đề xuất mô hình sản xuất, biện pháp đào tạo nhà thiết kế, giáo dục đạo đức nghề nghiệp để xây dựng, phát triển làng nghề truyền thống và bản sắc design Việt bền vững....xem chi tiết

 

TÌ HƯU: NGUỒN GỐC, TÍN NGƯỠNG VÀ NHỮNG BIỂU HIỆN TRONG VĂN HÓA & XÃ HỘI VIỆT NAM

TS. Đinh Hồng Hải

Tì hưu là linh vật từ Trung Hoa truyền vào Việt Nam. Trước đây, tì hưu mang ý nghĩa tín ngưỡng là chủ yếu. Ngày nay, tì hưu biểu hiện tư tưởng cầu may mù quáng. Điều này dẫn đến những hệ lụy kinh tế - xã hội nhức nhối. Bài viết cung cấp thông tin về nguồn gốc, ý nghĩa tín ngưỡng, cách thức phân loại tì hưu; đồng thời nêu thực trạng và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của người dân, siết chặt công tác quản lý, thẩm định chất lượng của Nhà nước trước hành động trục lợi, phá hoại kinh tế dựa vào tì hưu của thương lái.....xem chi tiết

 

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN SUY NGHĨ: VIỆC DUY TRÌ BẢN SẮC TRONG SẢN PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

ThS. Nguyễn Đắc Thái

Bài viết nhận định nền kinh tế hàng hóa phát triển và môi trường hội nhập kéo theo những thay đổi về văn hóa; yêu cầu thẩm mỹ của xã hội đối với tác phẩm mỹ thuật và sản phẩm Mỹ thuật Ứng dụng (MTƯD) ngày càng cao, đa dạng hóa. Bằng việc phân tích mối quan hệ giữa quan điểm thẩm mỹ của người thiết kế, quan điểm thẩm mỹ của cộng đồng và thể chế về văn hóa do hệ thống chính trị - kinh tế quy định; bài viết cho thấy sự cần thiết của việc giáo dục tri thức văn hóa cho chủ thể sáng tạo, định hướng thị hiếu thẩm mỹ cho người thưởng thức và xây dựng quan hệ thẩm mỹ hài hòa với các mối quan hệ xã hội khác. Đó là điều kiện để phát triển sản phẩm MTƯD chứa đựng giá trị bản sắc dân tộc, thể hiện đa dạng phong cách theo xu hướng thời đại...xem chi tiết

 

TÍNH BIỂU TƯỢNG TRONG ĐỜI SỐNG THƯỜNG NHẬT CỦA NGƯỜI HUẾ, NÉT RIÊNG ĐẬM VỀ BẢN SẮC

ThS. Nguyễn Đắc Thái

Nghiên cứu văn hóa trong đời sống thường nhật của người Huế cho thấy những đặc trưng trong trang phục(đơn giản, nhã nhặn), ẩm thực (cầu kỳ, đậm vị), cách thức ứng xử (nhỏ nhẹ, phương ngữ 5 thanh điệu, nền nếp), sinh hoạt giải trí (lễ hội cung đình, lễ hội dân gian), kiến trúc và vật dụng sinh hoạt (chế tác công phu, gần gũi thiên nhiên) mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện bản sắc văn hóa của địa phương. Đây là cơ sở để tổ chức, thiết kế các hoạt động văn hóa nhằm phát triển du lịch ở Huế...xem chi tiết

 

SỰ KHÁC BIỆT TRONG PHONG CÁCH KIẾN TRÚC HAI MIỀN BẮC, NAM VÀ BẢN SẮC VIỆT TRONG KIẾN TRÚC CUNG ĐÌNH HUẾ

NCS. Nguyễn Phước Bảo Đàn

Về đại thể, phong cách kiến trúc lẫn hệ motif trang trí giữa hai miền Bắc - Nam Việt Nam (trong trường hợp này được hiểu là Bắc - Nam Hoành Sơn/ Đèo Ngang dưới góc nhìn địa - văn hóa) có sự khác biệt đáng kể và đã định hình thành trường phái. Cùng với quá trình Nam tiến của người Việt ở miền Bắc, dải đất phương Nam với những nét khác biệt về văn hóa – kinh tế - chính trị trở thành miền đất hứa cho ý đồ cát cứ. Đầu tiên là thiết lập các thủ phủ ở Quảng Trị, Thừa Thiên vào thời chúa Nguyễn. Sau đó là lập nên kinh đô của một quốc gia thống nhất ở Huế vào thời vua Nguyễn. Vùng đất này dần hội tụ tinh hoa của mọi miền đất nước, định hình thành bản sắc. Qua khảo sát, đối sánh phong cách kiến trúc của hai miền, bài viết đề cập những vấn đề sau: (1) Sự khác biệt trong phong cách kiến trúc giữa hai miền Nam – Bắc Việt Nam; (2) Bản sắc Việt trong kiến trúc đình Huế được định hình qua quá trình tiếp thu tinh hoa; (3) Tinh thần của lối kiến trúc Huế được gìn giữ qua những biến động lịch sử - xã hội. Những nhận định trong bài viết mang tính gợi mở bước đầu. ...xem chi tiết

 

HỒN VIỆT QUA Ý NGHĨA - BIỂU TƯỢNG CỦA NHỮNG ĐỒ DÙNG, VẬT DỤNG THỜI NGUYỄN

TS. Phan Thanh Bình

Đồ dùng, vật dụng cung đình Huế không chỉ mang giá trị sử dụng. Những đặc trưng thẩm mỹ của chúng (hoa văn, màu sắc, chất liệu, kiểu thức,…) có ý nghĩa biểu tượng, thể hiện quan hệ giai tầng trong xã hội, đời sống tâm linh của người dân nước Việt thời Nguyễn. Nghiên cứu bản vẽ trong ấn phẩm Bulletin des Ami du Vieux Hué và các bức vẽ của họa sĩ Tôn Thất Sa, bài viết phân tích và khẳng định giá trị thẩm mỹ mang tính biểu tượng của những đồ dùng, vật dụng cung đình Huế...xem chi tiết

 

VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG TÂY NGUYÊN TRONG THIẾT KẾ KHÔNG GIAN SỐNG HIỆN ĐẠI

ThS. HSTK. Hồ Thị Thanh Nhàn

Bài viết giới thiệu đặc điểm của văn hóa Tây Nguyên thông qua những điểm tương đồng và khác biệt trong kiến trúc nội-ngoại thất của các dân tộc ở Tây Nguyên. Thế giới quan và sinh hoạt cộng đồng đặc trưng của các dân tộc in đậm trong cách bố trí không gian sinh hoạt; cấu trúc, quy mô và kiểu dáng các bộ phận; hoa văn và tượng trang trí của kiến trúc nhà rông, nhà sàn, nhà mồ. Bài viết giới thiệu một số công trình dân dụng sử dụng hình mẫu kiến trúc truyền thống – một trong những giải pháp gìn giữ bản sắc Tây Nguyên trong không gian sống hiện đại...xem chi tiết

 

TÌM VỀ KIỂU THỨC, MỸ THUẬT TRONG NHÀ CỔ MIỀN TÂY NAM BỘ THỜI KỲ HỘI NHẬP

HSTK. Lê Long Vĩnh

Kiến trúc nhà cổ thể hiện giá trị văn hóa và nghệ thuật thời kỳ nửa cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX của miền Tây Nam Bộ. Qua phân tích, bài viết cho thấy sự phù hợp của kiểu thức, cấu trúc, kỹ thuật và hệ đề tài trang trí ở các kiểu nhà cổ miền Tây Nam Bộ (nhà ba gian, nhà ba gian hai chái, nhà chữ “đinh”, nhà năm gian hai chái) với đặc điểm khí hậu, phong tục, tập quán, tính cách con người, hoàn cảnh lịch sử - xã hội… vùng đất này. Từ đó, người viết đề xuất chú trọng đào tạo nhân lực bảo tồn di tích; xây dựng chính sách hỗ trợ trùng tu; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nhằm bảo vệ nét đẹp của kiến trúc truyền thống...xem chi tiết

 

YẾU TỐ ĐA VĂN HÓA TRONG THIẾT KẾ TƯƠNG TÁC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

ThS. Nguyễn Đức Sơn

Sự phát triển của công nghệ số là cơ sở cho sự ra đời của thiết kế tương tác, trong đó có thiết kế web. Để đạt được hiệu quả tương tác cao, người thiết kế cần phải chú trọng đến đặc điểm văn hóa của người dùng khi phát triển ngôn ngữ, bố cục, giao diện, biểu tượng, màu sắc, hình ảnh và âm thanh cho web. Bài viết khuyến khích người thiết kế xác định khách hàng chiến lược trước khi bắt đầu thiết kế; đồng thời cân nhắc sử dụng đa ngôn ngữ, hình ảnh đồ họa trung lập khi đối tượng sử dụng là cộng đồng đa văn hóa...xem chi tiết

 

TÍNH DÂN TỘC TRONG NGHỆ THUẬT THIẾT KẾ ĐƯƠNG ĐẠI

TS. Nguyễn Tiến Mạnh

Từ khi nghệ thuật thiết kế vào Việt Nam, chúng ta mặc nhiên xem thiết kế phương Tây là tấm gương để quy chiếu, mô phỏng và học tập. Hình thức tiếp cận máy móc đó dẫn đến việc đội ngũ thiết kế thiếu tính tự thân, bị kiềm chế sức sáng tạo, có tâm lý lệ thuộc khi thiết kế, thể hiện văn hóa – tư tưởng trong tác phẩm. Vì vậy, các sản phẩm thiết kế không mang tính chỉnh thể, không có sự thống nhất giữa nội dung và hình thức trở nên phổ biến. Nghệ thuật thiết kế của mỗi quốc gia, dân tộc nên giữ gìn nét cá tính, đặc thù của mình. Đội ngũ thiết kế cần nắm vững, thấm nhuần bản chất, đặc điểm, tinh hoa văn hóa dân tộc và có hiểu biết nhất định về các nền văn hóa khác. Đó là nền tảng để hình thành, phát triển năng lực sáng tạo...xem chi tiết

 

NGHỆ THUẬT TRANG TRÍ CỔ TRUYỀN: ĐẸP VÀ HƠN THẾ NỮA

NCS. Trần Hậu Yên Thế

Bài viết liệt kê, phân tích so sánh khái niệm “Trang trí" trong lý luận phương Đông và phương Tây; cho thấy sự khác biệt của quan điểm thẩm mỹ Đông – Tây. Nghiên cứu Nghệ thuật Trang trí đền vua Đinh, vua Lê cho thấy sự hòa trộn giữa tính hoa mỹ và tính thế tục, tính Thiêng và tính Giải Thiêng trong không gian tín ngưỡng của người Việt...xem chi tiết

 

MỘT SỐ VẤN ĐỀ NHẬN THỨC VÀ THỰC TIỄN VỀ MỸ THUẬT ỨNG DỤNG VỚI BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC

PGS. TS. Huỳnh Quốc Thắng

Bài viết tập trung làm rõ mối quan hệ bản chất của Mỹ thuật Ứng dụng (MTƯD) và Bản sắc văn hoá dân tộc (VHDT) với tư cách hai thực thể xã hội, vừa là đối tượng nhận thức, vừa là đối tượng tác động trong thực tiễn hoạt động văn hoá nghệ thuật từ góc độ sáng tác, đào tạo, nghiên cứu lý luận và cả về khía cạnh “kinh tế thị trường”. Đây là những ý kiến trao đổi bước đầu về một vấn đề không mới nhưng luôn mang ý nghĩa thời sự, không chỉ của lĩnh vực mỹ thuật mà còn liên quan đến chiến lược phát triển văn hoá nghệ thuật nước ta hiện nay....xem chi tiết

 

BẢN SẮC VIỆT QUA TÍNH THẨM MỸ TRONG NGHỆ THUẬT SƠN MÀI ỨNG DỤNG BÌNH DƯƠNG

TS. Nguyễn Văn Minh

Sơn mài Bình Dương có trên 200 năm tồn tại và phát triển, đạt được thành tựu nhất định về tính thẩm mỹ (phong cách, màu sắc, đề tài, bố cục, chất liệu, tạo hình,…), tính ứng dụng với những thế hệ nghệ nhân, họa sĩ tài hoa. Đặc biệt, sơn mài ứng dụng có nhiều đóng góp cho địa phương về kinh tế, văn hóa khi tham gia thị trường trong nước và quốc tế. Vì vậy, sơn mài Bình Dương là nét đẹp nghệ thuật truyền thống cần được bảo tồn, phát huy. Gần đây, do ảnh hưởng của kinh tế thị trường, nghề sơn mài ở Bình Dương dần mai một; không mấy tác phẩm đạt được kỹ thuật tinh xảo, kiểu dáng tinh tế. Do đó, cải tiến chất lượng, chú trọng kiểu dáng, đầu tư đào tạo nghề, tăng cường công tác quảng bá sản phẩm là việc làm cần thiết để duy trì, phát triển giá trị sơn mài ứng dụng Bình Dương...xem chi tiết

 

VÀI SUY NGHĨ VỀ BẢN SẮC VIỆT, GIÁO DỤC MỸ THUẬT VÀ MỸ THUẬT ỨNG DỤNG VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI

TS. Phạm Hữu Công

Bản sắc Việt in dấu ấn trong văn hóa – mỹ thuật cổ truyền. Xem xét chương trình giảng dạy Mỹ thuật trong hệ thống đào tạo (từ cấp mầm non, phổ thông đến ĐH) cho thấy việc giảng dạy văn hóa - mỹ thuật cổ truyền chưa hoàn chỉnh, chưa liên tục, thiếu kết nối. Muốn giải quyết vấn đề vĩ mô này cần đào tạo lực lượng giáo viên mỹ thuật cho bậc mầm non, tiểu học, THCS, THPT và giảng viên mỹ thuật cho bậc ĐH (đặc biệt là cho trường sư phạm, trường mỹ thuật); xây dựng chương trình giảng dạy mỹ thuật cổ truyền xuyên suốt từ mầm non lên ĐH theo thang bậc lũy tiến, đặc biệt bổ sung các chuyên đề về mỹ thuật cổ vào chương trình giảng dạy ở các cấp học; kết nối hoạt động giữa cơ quan nghiên cứu văn hóa – mỹ thuật cổ với hệ thống di tích, bảo tàng và các cơ sở đào tạo (như: mời chuyên gia thỉnh giảng, hướng dẫn SV thực hiện đồ án; hợp tác viết giáo trình, soạn tự điển hình tượng mỹ thuật;…)...xem chi tiết

 

THỔI HỒN CHO MỸ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI: CHẤT VIỆT TRUYỀN THỐNG TRÊN ĐẤT MỚI PHƯƠNG NAM QUA HUYỀN THOẠI, TRUYỀN THUYẾT, LỊCH SỬ

TS. Trần Đình Hằng

Lịch sử mở rộng lãnh thổ về phương Nam thời Nguyễn gắn liền với sự hình thành và phát triển văn hóa phương Nam. Đặc trưng mới mẻ của nền văn hóa này là các tín ngưỡng, phong tục, tập quán gắn liền với biển - hình thành từ sự mở rộng môi trường sống và khoảng trống nhận thức của người dân khi Nam tiến. Qua phân tích sự tích dưa hấu và tín ngưỡng thờ Cá Voi, các vị thần biển của cư dân phương Nam, bài viết cho thấy quá trình Việt hóa văn hóa ngoại lai (Trung Quốc, Ấn Độ) khi du nhập vào Việt Nam cũng như sự dung hòa giữa văn hóa bản địa (Chămpa, thần giáo tự nhiên) và văn hóa Thăng Long. Đặc điểm văn hóa này được lưu giữ trong huyền thoại, truyền thuyết, chuyện sử lưu truyền trong dân gian, sử sách. Đây là nguồn liệu bản sắc Việt mà các họa sĩ, nhà thiết kế cân nhắc, sử dụng trong tác phẩm mỹ thuật đương đại...xem chi tiết

 

BẢN SẮC VIỆT TRONG MẪU MÃ SẢN PHẨM THỦ CÔNG MỸ NGHỆ

HS. Vũ Hiền

Sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống Việt Nam khá đa dạng: hàng mây tre nứa lá, đồ gỗ, đồ gốm sứ, đồ sơn mài, thổ cẩm,… Hiện nay, nhà sản xuất, kinh doanh các mặt hàng này chưa thực sự chú trọng thiết kế đa dạng mẫu mã, quy hoạch nguồn nguyên liệu, cải tiến kỹ thuật để tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Vì vậy, cần thiết phải đào tạo đội ngũ thiết kế chuyên nghiệp, hiểu biết về giá trị truyền thống trong sản phẩm thủ công mỹ nghệ và thị hiếu đương đại; xây dựng các kênh phân phối phù hợp; tổ chức thi thiết kế tạo mẫu sản phẩm; phổ biến thông tin luật pháp liên quan;...xem chi tiết

 

NHỮNG TRĂN TRỞ CỦA MỘT NGƯỜI TRONG CUỘC

Nhà sưu tầm Dương Đình Vinh

Tôi là Dương Đình Vinh, từng là Hội viên Hội Mỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh. Quê tôi ở Huế, từ 20 năm nay tôi trở lại quê hương, chuyên tâm đi theo lĩnh vực phục chế, phục dựng nhà rường Huế. Quê hương, con người và sự thăng trầm, biến động của vùng đất cố đô đã khiến tôi dốc hết tâm sức trong việc bảo tồn nhà rường Huế theo cách của mình. Trong một thời gian dài, loại hình kiến trúc truyền thống Huế này đã bị mai một, thậm chí bị hủy hoại không thương tiếc. Tôi đã âm thầm mua lại “xác” của nhiều ngôi nhà rường mà trong quá trình đô thị hóa, nhiều người Huế từ thành thị cho đến nông thôn đã dỡ bỏ, bán như phế liệu. Đến năm 2000, từ những “xác” nhà ấy, tôi phục dựng ngôi nhà rường đầu tiên trên đất Huế có tên gọi là Vườn Ngự Hà (tại địa chỉ 181 đường Xuân 68, nội thành Huế)...xem chi tiết

 

NGHỆ SĨ VÀ VIỆC GÌN GIỮ BẢN SẮC DÂN TỘC TRONG NGHỆ THUẬT

ThS. NS. Mã Thanh Cao

Vấn đề gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc trong văn hóa nghệ thuật đang được Đảng, Nhà nước và nhiều người quan tâm. Điều đó xuất phát từ tình hình thực tế trong thời gian qua, nhất là từ khi chúng ta tiến hành đổi mới. Quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng thì việc gìn giữ bản sắc dân tộc trong lĩnh vực nghệ thuật càng phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Bản sắc dân tộc trong mỗi sản phẩm văn hóa nghệ thuật luôn được quyết định bởi chủ thể sáng tạo - người nghệ sĩ. Những biểu hiện của bản sắc dân tộc trong tác phẩm sẽ không khiên cưỡng, hình thức khi người nghệ sĩ hiểu biết sâu sắc của truyền thống dân tộc...xem chi tiết

 

PHÁT HUY GIÁ TRỊ SẢN PHẨM THỦ CÔNG MỸ NGHỆ VIỆT NAM DƯỚI GÓC ĐỘ THIẾT KẾ

ThS. Nguyễn Thị Uyên Uyên

Việt Nam có nhiều nghề thủ công truyền thống, tiêu biểu là nghề gốm, nghề mây tre đan, nghề sơn mài, nghề khảm trai, nghề chạm khắc đá, thêu ren, nghề kim hoàn (bao gồm nghề chạm, nghề đậu và nghề trơn) và nghề đồ gỗ mỹ nghệ (chiếm khoảng 30% tổng số làng nghề) . Riêng sản phẩm mây tre đan Việt Nam đã có mặt ở Hội chợ Paris từ năm 1931. Các làng nghề truyền thống đóng góp 714 triệu USD vào kim ngạch xuất khẩu (năm 2007), 1,5 - 1,6 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu (năm 2013) . Chúng ta cũng thường tự hào từng có đội ngũ nghệ nhân và thợ lành nghề đã tạo ra nhiều sản phẩm vừa có giá trị sử dụng, vừa có giá trị nghệ thuật. Tuy nhiên trong bối cảnh mới, nên thử nhìn nhận điều kiện khách quan và khả năng các ngành nghề thủ công mỹ nghệ ở nước ta dưới một cái nhìn tổng quát ở góc độ thiết kế và phát triển sản phẩm....xem chi tiết

 

DIỆN MẠO TA TRONG MẮT TÂY

HSTK. Nguyễn Trọng Thái

 Mỗi lần bắt gặp một hình tượng quen thuộc của Việt Nam dưới góc nhìn mới lạ của người nước ngoài, tôi có cảm giác như mình đã để mất một món tài sản quý giá vào tay kẻ khác...xem chi tiết

 

VẤN ĐỀ BẢN SẮC VĂN HOÁ VIỆT NAM VÀ CÁC SẢN PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG TRONG DU LỊCH

TS. Võ Sáng Xuân Lan

Đối với ngành du lịch, văn hóa đóng một vai trò quan trọng vì nhiều thành phần trong sản phẩm du lịch bắt nguồn từ văn hóa. Trong bài viết này chúng tôi muốn đề cập đến mối tương quan giữa du lịch và văn hóa vì du lịch là một ngành có ảnh hưởng trực tiếp (ở cả hai mặt tích cực và tiêu cực) đến văn hóa. Trong số những vấn đề phát sinh từ mối quan hệ “du lịch – văn hóa”, việc các sản phẩm mỹ thuật được ứng dụng như thế nào trong du lịch đã thu hút các chuyên gia và những ai quan tâm đến bản sắc văn hóa Việt. Đã có nhiều bài viết, nhiều tài liệu phân tích về việc này, nhưng thiết nghĩ có thêm vài suy nghĩ liên quan cũng không phải là thừa trong việc góp phần bảo tồn những gì thuộc về cái gốc của văn hóa, để tiến tới phát triển bền vững cho tương lai...xem chi tiết

 

QUÀ LƯU NIỆM – BƯỚC ĐẦU CHO VIỆC TẠO KHÁC BIỆT TRONG SẢN PHẨM DU LỊCH CỦA VIỆT NAM?

ThS. Dương Ngọc Thắng

 Sản phẩm du lịch tại Việt Nam hiện nay đang bị đánh giá là chưa đa dạng và trùng lặp tại nhiều nơi. Điều này làm cho du khách cảm thấy nhàm chán khi tham quan nhiều vùng, đặc biệt là đồng bằng sông Cửu Long. Để giải quyết vấn đề này cần có sự đầu tư vào chiến lược quy hoạch du lịch nói chung của quốc gia, trong đó chúng ta có thể bắt đầu bằng việc tạo sự khác biệt trong sản xuất đồ lưu niệm...xem chi tiết

 

BẢN SẮC VĂN HÓA TRONG THIẾT KẾ NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU

TS. Hoàng Minh Phúc

 Thương hiệu và xây dựng thương hiệu là một phần quan trọng trong kế hoạch truyền thông (marketing) của các doanh nghiệp/công ty. Thương hiệu là phương tiện ghi nhận và thể hiện thành quả của doanh nghiệp, qua đó khách hàng biết được giá trị của doanh nghiệp nhờ hệ thống nhận diện thương hiệu. Muốn xây dựng/thiết kế một hệ thống nhận diện thương hiệu mạnh, chuyên nghiệp, hấp dẫn, đem lại cho khách hàng tâm lý muốn được sở hữu sản phẩm và trải nghiệm dịch vụ thương hiệu đó thì phải kết hợp nhiều yếu tố đồng bộ và nhất quán của thương hiệu, có những đặc trưng văn hóa riêng thể hiện sắc thái và phong cách phù hợp với hình ảnh thực của doanh nghiệp so với các thương hiệu khác. Những đặc điểm trên giúp thương hiệu của doanh nghiệp trở nên nổi bật, khác biệt và để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khách hàng...xem chi tiết

 

NÉT VIỆT TRONG TRANH KÍNH MÀU

ThS. HS. Huỳnh Quang Cường

Bài viết giới thiệu tranh kính màu (stained glass), một sản phẩm mỹ thuật sử dụng nhiều trong các công trình kiến trúc. Trên thế giới, tranh kính màu đã có từ thế kỷ X. Đến cuối thế kỷ XIX, tranh kính màu mới có mặt tại Việt Nam, chủ yếu tại các nhà thờ. Sau năm 1975, các công ty sản xuất kính màu tại Việt Nam ra đời, đáp ứng nhu cầu xây dựng nhà thờ và công trình dân dụng. Các họa sĩ Việt Nam đã mượn chất liệu kính màu để chuyển tải bản sắc, tinh thần dân tộc Việt.
Bài viết đề cập đến tranh kính màu ghép, cách dùng nẹp chì (leadlines), để giữ các mẫu kính màu theo thiết kế, tạo nên tác phẩm. Đây là chất liệu có độ bền vĩnh cửu, có thể trang trí nhiều vị trí trong các công trình kiến trúc với màu sắc lung linh, đem lại vẻ sang trọng và khác biệt cho công trình...xem chi tiết

 

HỌC VÀ LÀM ĐỒ HỌA TRÊN NỀN CHẤT LIỆU VĂN HÓA DÂN TỘC

Nguyễn Phạm Loan Oanh

Trong suy nghĩ ban đầu của thí sinh khi đăng ký thi vào ngành Thiết kế Đồ họa thì đây là ngành nghề mang tính hiện đại, không thể chứa đựng giá trị truyền thống. Tôi cũng vậy. Lúc mới bén duyên với ngành này, tôi nghĩ Thiết kế Đồ họa gắn liền với máy móc, trang thiết bị hiện đại như bảng vẽ điện tử, máy ảnh và những phần mềm đồ họa; còn mỹ thuật truyền thống được biết đến với hình ảnh giản đơn của chiếc giá vẽ và các dụng cụ vẽ tay như bút chì, cọ vẽ, màu. Trong khi Thiết kế Đồ họa cho ra đời những sản phẩm có giá trị sử dụng cao, được phổ biến rộng rãi đến mọi người và có thể sản xuất hàng loạt như bộ giấy văn phòng, các poster, bảng biểu hoặc các tác phẩm digital art thì mỹ thuật truyền thống lại cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật phục vụ nhu cầu nhìn, ngắm và thưởng thức nghệ thuật của mọi người...xem chi tiết

 

Để mỹ thuật ứng dụng phát triển:
CHÍNH SÁCH CẦN ĐƯỢC THẾ CHẾ HÓA BẰNG VĂN BẢN TỪ CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

ThS. HS. Đoàn Thị Thu Hương
Phó Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Để có cái nhìn khái quát và nhận định chính xác vấn đề, tôi xin điểm lại thực tế phát triển của lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây.
Trước 1986, thời kì chưa đổi mới, kinh tế Việt Nam là nền kinh tế chỉ huy, tất cả hàng thủ công mỹ nghệ được sản xuất theo nghị định thư với các nước trong phe XHCN (khu vực 1) và một số nước TBCN (khu vực 2) - ngày ấy mặc định như vậy. Anh Phan Cẩm Thượng có nói về những sản phẩm trước năm 1986, hàng thủ công mỹ nghệ - mỹ thuật ứng dụng theo chỉ đạo nhà nước là chỉ vẽ chùa Một Cột, Khuê văn các và tháp Rùa. Điều đó có hai mặt. Năm 1987, tại Hà Nội từng có một hội thảo lớn về hàng mỹ nghệ xuất khẩu, vẫn nói tới cán cân thanh toán quốc tế, xuất nhập khẩu, lúc đấy là đồng rúp/đô la. Phải nhận định rằng đấy là thời kỳ hoàng kim của hàng mỹ nghệ xuất khẩu - một phần của mỹ thuật ứng dụng. Vậy tại sao đến giờ, ngoại trừ một số doanh nghiệp tư nhân có thể vùng vẫy được, còn lại tất cả những mặt hàng ấy của chúng ta đều đi xuống?..xem chi tiết


BẢN SẮC LÀ MỘT HÀM SỐ

GS. TS. KTS. Hoàng Đạo Kính

Tôi rất ngạc nhiên khi trong chuyến công tác lần này tình cờ được mời tham dự hội thảo “Mỹ thuật ứng dụng trên đường tìm về bản sắc Việt”. Sau rất nhiều hội thảo mà tôi phải tham dự, lần đầu tiên tôi bị cuốn hút, ngạc nhiên, sung sướng: ở đây sao mà ấm cúng thế, một hội thảo rất nghề nghiệp, rất bạn hữu, và rất quý giá...xem chi tiết

 

MỸ THUẬT ỨNG DỤNG TRÊN ĐƯỜNG TÌM VỀ BẢN SẮC VIỆT

Lương Xuân Đoàn

 Có những thực trạng đáng báo động trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng tại Việt Nam hiện nay, thậm chí đe dọa sự phát triển bền vững của các hoạt động khác nhau trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng: rất nhiều sản phẩm thuộc lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng tại Việt Nam đang mang nặng các yếu tố nước ngoài, cả phương Đông lẫn phương Tây...xem chi tiết

 

MỸ THUẬT DÂN GIAN VÀ CON ĐƯỜNG KIẾN LẬP BẢN SẮC VĂN HÓA VIỆT NAM

TS. Nguyễn Ngọc Thơ

 Mỹ thuật dân gian Việt Nam biểu hiện triết lý sống và quan điểm thẩm mỹ của cộng đồng. “Bắc thể Nam dụng”, “Tây thể Đông dụng” là hai con đường tiếp biến văn hóa ngoại lai, góp phần hình thành nên bản sắc Việt. Bài viết phân tích một số hình ảnh tranh Tết, motif chạm khắc, công trình kiến trúc để khẳng định: bản sắc là một quá trình...xem chi tiết

 

MỸ THUẬT ỨNG DỤNG VỚI CUỘC SỐNG HIỆN ĐẠI

HS. Nguyễn Phú Hậu

 Định hướng thị hiếu thẩm mỹ và sáng tạo ra những sản phẩm đậm đà bản sắc dân tộc để nâng cao chất lượng sống là trách nhiệm của những người làm mỹ thuật ứng dụng.
Tại Hội nghị liên chính phủ về các vấn đề văn hoá năm 1970, Venice, ông Federico Mayor -Tổng giám đốc UNESCO - cho biết: “Đối với một số người, văn hoá chỉ bao gồm những kiệt tác trong các lĩnh vực tư duy và sáng tạo; đối với những người khác, văn hoá bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động. Cách hiểu thứ hai đã được cộng đồng quốc tế chấp nhận”...xem chi tiết

 

 VẺ ĐẸP Ở BAO BÌ CỦA HÀNG HÓA CÔNG NGHIỆP TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA XÃ HỘI VIỆT NAM

TS. Nguyễn Thị Hợp

 Carl Gustav Jung (1875-1961) – triết gia, nhà tâm lý học người Thụy Sĩ – là ngườiđầu tiên phát triển khái niệm về “một nhân vật ẩn giấu đằng sau một nhân cách – lớp mặt nạ bên ngoài” trong những năm đầu của thế kỷ XX. Ông biện luận rằng, nhân vật này mang trong nó một nhân cách ảo mà con người khoác lên để thuận tiện hơn trong những giao tiếp xã hội. Mặc dù chiếc mặt nạ giúp xóa bỏ những cách ngăn trong các mối quan hệ cá nhân, nó cũng tiềm ẩn một sự mạo hiểm, khi người mang nó lầm tưởng chiếc mặt nạ với tính cách thật của mình. Có rất nhiều mối tương quan giữa lý thuyết của Jung với việc thiết kế đóng gói. “Thomas Hine – nhà nghiên cứu lịch sử về đóng gói đã cho rằng việc xem bao bì là bộ mặt của thương hiệu từ những năm đầu của thế kỷ XX chính là một phần trong giai đoạn chuyển tiếp của quá trình nhận thức. Từ việc đánh giá con người thông qua nhân cách thật, chuyển dần sang đánh giá con người thông qua nhân cách ảo – những vai diễn của họ”...xem chi tiết

 

GỐM THANH HÀ, MỘC KIM BỒNG, YẾN THANH CHÂU, RAU TRÀ QUẾ

KTS. Nguyễn Văn Nguyên

Gốm Thanh Hà là làng nghề cổ truyền ở Hội An, hình thành từ đầu thế kỷ XVI khi các tộc họ đầu tiên di cư từ Thanh Hóa vào Thuận Hóa. Gốm Thanh Hà có đặc trưng thẩm mỹ, kỹ thuật độc đáo so với các sản phẩm gốm cổ khác, như: kỹ thuật chế tác mộc mạc, nghệ nhân nữ là lực lượng lao động chủ yếu; sử dụng đất sét thô bên bờ sông Thu Bồn, không men; chủ yếu sản xuất gốm dân dụng. Với sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội, sự tâm huyết với làng nghề của người dân, Công viên Đất nung Thanh Hà được xây dựng, trở thành nơi trưng bày, giới thiệu các sản phẩm gốm Thanh Hà...xem chi tiết

 

TÍNH DÂN TỘC TRONG ĐÀO TẠO
KHOA MỸ THUẬT TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG

ThS. HS. Phan Quân Dũng

Cung cấp kiến thức văn hóa và truyền tải tinh thần dân tộc là một trong những sứ mạng quan trọng của công tác giáo dục, đào tạo ngành Mỹ thuật. Đó là cơ sở để hình thành đội ngũ thiết kế, họa sĩ, người nghiên cứu có trình độ lý luận, có trách nhiệm truyền tải giá trị văn hóa dân tộc đến xã hội trong và ngoài nước thông qua những tác phẩm của mình. Chương trình đào tạo ngành mỹ thuật cần được thiết kế hướng đến xây dựng kiến thức nghề nghiệp nền tảng, tính nhân văn cho sinh viên. Quá trình tìm hiểu, học tập sẽ giúp các họa sĩ, nhà thiết kế tương lai tiếp thu những tinh hoa dân tộc như một nguồn liệu quý báu để phát triển ý tưởng sáng tạo, định hướng sáng tác, củng cố bản lĩnh chính trị của người làm nghệ thuật. Tiếng nói của họa sĩ, người thiết kế trong lĩnh vực Mỹ thuật ứng dụng (MTƯD) tưởng chừng như đơn lẻ nhưng không phải vậy. Sản phẩm, tác phẩm MTƯD không chỉ hiện diện trong không gian hẹp vì chúng được đưa vào thị trường tiêu thụ, có tính tương tác trực tiếp với cộng đồng, tạo nên sự giao thoa văn hóa giữa các nước trên thế giới và trở thành tiếng nói đặc trưng của dân tộc...xem chi tiết

 

TÍNH DÂN TỘC TRONG NGHỆ THUẬT THIẾT KẾ ĐƯƠNG ĐẠI

TS. Võ Thị Thu Thủy

Đào tạo lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng (MTƯD) tại Việt Nam nói chung và Tp. Hồ Chí Minh nói riêng đang ngày một phát triển, mở rộng và lớn mạnh. Hàng năm, các cơ sở đào tạo thu hút khá đông sinh viên theo học các ngành MTƯD, đóng góp nguồn nhân lực khá lớn cho ngành thiết kế, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội...xem chi tiết 

 

LỜI BẠT

TS. Nguyễn Dũng

 Thay mặt Ban Tổ chức hội thảo “Mỹ thuật ứng dụng trên đường tìm về bản sắc Việt”, tôi xin cảm ơn các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các nhà quản lý đào tạo, các doanh nghiệp từ khắp đất nước đã về tham dự hội thảo.
Trong chương trình làm việc tại Hội trường C701 – Cơ sở 2 của Trường ĐHDL Văn Lang, ngày 28/10/2014, hội thảo đã nghe phát biểu đề dẫn, 11 tham luận, 4 ý kiến trao đổi. Sau đây là một số kết luận:...xem chi tiết

 

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG

Trang thông tin điện tử tổng hợp Trường ĐHDL Văn Lang. Hoạt động theo giấy phép số 75/GP-ICP-STTTT. Tổng biên tập: Hiệu trưởng
Trụ sở: 45 Nguyễn Khắc Nhu, Q1, TP. HCM - ĐT: (84.8) 38367933 - Cơ sở 2: 233A Phan Văn Trị , P.11, Q. Bình Thạnh ĐT: (84.8) 35162391 - Fax : (84.8) 38369716
Email : hoithaomythuat@vanlanguni.edu.vn / tttt@vanlanguni.edu.vn - Website: hoithaomythuat.vanlanguni.edu.vn
Trường ĐH Văn Lang: www.vanlanguni.edu.vn - Khoa Mỹ thuật Công nghiệp: mtcn.vanlanguni.edu.vn - Hội Mỹ thuật Tp.HCM: hoimythuattphcm.vn